Naqas ix-xiri minn barranin mhux residenti wara li Spanja temmet il-viża tad-deheb tagħha? Evidenza mit-tranżazzjonijiet trimestrali tal-MIVAU, 2007–2026

Ir-regola. Il-permessi ta’ residenza ta’ Spanja għall-investituri (il-“viża tad-deheb”, golden visa bl-Ingliż, l-artikoli 63–67 tal-Ley 14/2013) intemmu fit-3 ta’ April 2025. Ley Orgánica 1/2025, id-dispożizzjoni finali 21: «Se dejan sin contenido los artículos 63, 64, 65, 66 y 67».

• L-applikazzjonijiet ippreżentati qabel dik id-data jiġu deċiżi taħt ir-regoli l-qodma.
• Il-permessi diġà mogħtija jibqgħu validi.
• Ir-rotta l-aktar użata kienet ix-xiri ta’ proprjetà ta’ valur ta’ €500,000 jew aktar.
• Il-Prim Ministru ħabbar it-tmiem tal-viża tad-deheb fit-8 ta’ April 2024.

Id-data. L-għadd trimestrali miftuħ tal-Ministeru tal-Akkomodazzjoni (MIVAU) tax-xiri ta’ djar skont ir-residenza u n-nazzjonalità tax-xerrej, għal 52 provinċja, mit-T1-2007 sat-T2-2026, mibni minn atti notarili. Ir-riżultat imkejjel huwa x-xiri minn barranin mhux residenti. It-twieqi huma ta’ erba’ trimestri kull waħda:

• B, is-sena ta’ qabel it-tħabbira (mit-T2-2023 sat-T1-2024);
• A, is-sena mit-tħabbira sar-revoka (mit-T2-2024 sat-T1-2025);
• P, is-sena ta’ wara r-revoka (mit-T2-2025 sat-T1-2026).

It-tmiem tal-viża tad-deheb ikkoinċida ma’ tnaqqis fix-xiri minn barranin mhux residenti f’Madrid u f’Barċellona. It-testijiet stabbiliti minn qabel ma jappoġġawx li t-tnaqqis jiġi attribwit lir-revoka.

X’juru t-testijiet stabbiliti minn qabel.

• Spanja. Ix-xiri minn barranin mhux residenti naqas b’9.8% minn B għal P.
• Is-sitt provinċji tal-Gvern. Skont il-Kunsill tal-Ministri, 90% tal-permessi kienu f’Barċellona, Madrid, Malaga, Alicante, il-Gżejjer Baleariċi u Valenzja. Flimkien naqsu b’9.3%, meta mqabbla ma’ 11.0% fis-46 provinċja l-oħra. Fuq 19-il unità, il-kuntrast tas-sitt provinċji huwa null: +0.02 punti logaritmiċi, p tal-permutazzjoni = 0.84.
• Espożizzjoni. L-espożizzjoni ppjanata kienet is-sehem tal-barranin mhux residenti fost ix-xerrejja ta’ kull provinċja fl-2019–2023. Għandha s-sinjal il-ħażin: il-provinċji b’sehem akbar naqsu inqas, +0.05 punti logaritmiċi għal kull 10 punti perċentwali ta’ sehem, p tal-permutazzjoni = 0.13. Lanqas is-sehem tagħhom ta’ djar mibjugħa għal €600,000 jew aktar ma jbassar it-tnaqqis.

X’turi d-data għal Madrid u Barċellona (esploratorju: intgħażlu wara li analiżi pilota wriet li kienu dawk li naqsu l-aktar).

• Daqs. Ix-xiri minn barranin mhux residenti mar minn 2,651 fil-perjodu B għal 1,699 fil-perjodu P, −35.9%, meta mqabbel ma’ −8.5% fil-bqija ta’ Spanja: −30.0% relattivament għall-bqija. Madrid naqset b’36.3% u Barċellona b’35.7%. Valenzja, ukoll waħda mis-sitta, naqset b’26.9%. Malaga naqset b’5.5% u Alicante b’5.2%.
• Dawn ix-xerrejja biss. Fl-istess żewġ provinċji, meta mqabbla mal-bqija ta’ Spanja, ix-xiri minn barranin residenti żdied b’4.6%, ix-xiri minn Spanjoli mhux residenti b’13.0%, u x-xiri kollu nbidel b’−1.3%.
• Meta mqabbel mal-istorja. Fuq it-58 data plaċebo ppjanata, it-tnaqqis relattiv għandu p = 0.051, u fuq sottosett imqassam ta’ 15-il data p = 0.125. It-twieqi plaċebo jirkbu fuq xulxin. B’twieqi li ma jirkbux xejn fuq xulxin hemm ħames dati biss, għalhekk ma jista’ jintlaħaq l-ebda p taħt madwar 0.17; it-tnaqqis reali huwa l-aktar estrem minn dawk il-ħamsa. L-esklużjoni tat-twieqi tal-pandemija, għażla magħmula wara li rajna d-data, tagħti p = 0.024.
• Is-sena bażi kienet għolja. Is-614-il xirja ta’ Madrid fil-perjodu P huma madwar l-għadd tagħha tal-2019 (609).
• Meta mqabbel mal-2018–2019, is-sehem taż-żewġ bliet mix-xiri minn barranin mhux residenti fi Spanja huwa 22% aktar baxx (Madrid −13%, Barċellona −26%); meta mqabbel ma’ B huwa 29% aktar baxx.
• Fl-istudju tal-avvenimenti, id-devjazzjonijiet tagħhom fl-2020–2022 (minn −0.28 sa −0.53 punti logaritmiċi) huma kbar daqs dawk ta’ wara r-revoka (minn −0.22 sa −0.45).
• Żmien. Il-livell taż-żewġ bliet relattivament għall-bqija naqas b’42.7% mit-T1-2025 sat-T2-2025, l-akbar tnaqqis ta’ dan it-tip mill-2007. Żewġ interpretazzjonijiet oħra jaqblu ma’ dak it-trimestru:
• huwa wkoll it-trimestru tal-akbar żieda trimestrali tal-euro fil-kampjun kontra d-dollaru (+7.7%) u l-yuan (+7.1%);
• skadenza ġġiegħel lix-xerrejja jantiċipaw ix-xiri tagħhom, għalhekk tnaqqis qawwi eżatt wara l-iskadenza ma jistax jiddistingwi bejn “il-ġirja spiċċat” u “id-domanda naqset”. Il-Portugall juri x-xejra: meta fl-1 ta’ Jannar 2022 għalaq Lisbona, Porto u l-kosta għar-rotta tiegħu tal-proprjetà immobbli, ix-xiri minn xerrejja domiċiljati barra mill-UE żdied f’daqqa fit-T4-2021, naqas b’0.49 punti logaritmiċi meta mqabbel max-xerrejja tal-UE fit-T1-2022, u reġa’ kiber fl-2022 u fl-2023.
• Il-ġirja. Madrid żdiedet b’38.7% fil-perjodu A u ż-żewġ bliet b’24.8%, meta mqabbla ma’ 6.1% fil-bqija. Iż-żieda relattiva (+17.7%) mhijiex notevoli meta mqabbla mal-istorja (p = 0.34).

Bidliet oħra fl-istess żmien.

• It-tħabbira tat-taxxa. Fit-13 ta’ Jannar 2025 il-Gvern ħabbar taxxa ta’ «hasta el 100%» fuq xerrejja mhux residenti minn barra l-UE. Qatt ma saret liġi (l-ebda regola fil-BOE sal-4 ta’ Ottubru 2026, u lanqas fid-digriet-liġi dwar l-akkomodazzjoni tad-29 ta’ Settembru 2026). It-tħabbira kienet tirrigwarda l-istess xerrejja trimestru qabel ir-revoka u ma tistax tiġi separata minnha.
• Il-munita. Rigressjoni fil-livelli tagħti bidla relattiva ta’ −10% mill-qawwa tal-euro, iżda hija qrib li tkun spurja (Durbin–Watson 0.49). Ir-rigressjonijiet fid-differenzi jagħtu madwar żero. Ma jistgħux jiġu stabbiliti limiti għall-effett tal-munita b’din id-data.
• Is-suq ġenerali ma naqasx: ix-xiri mir-residenti Spanjoli u minn kull xerrej fiż-żewġ bliet imxa bħall-bqija.
• It-taxxa reġjonali. It-taxxa fuq it-trasferiment ta’ proprjetà f’Madrid ilha 6% mill-2014. Il-Katalunja għollietha fuq djar użati ta’ aktar minn €600,000, għax-xerrejja kollha, mis-27 ta’ Ġunju 2025 (id-digriet-liġi ġie ppubblikat fis-26 ta’ Marzu 2025).
• Xerrejja mill-UE u minn barra l-UE. Il-MIVAU ma jifridhomx. In-Notariado u r-Registradores jippubblikaw ċifri nazzjonali UE/mhux UE fi stqarrijiet għall-istampa, iżda s-siti tagħhom jirrestrinġu l-użu mill-ġdid, u ma użajniehomx.

Xogħol preċedenti. L-istampa diġà rrappurtat il-ġirja u t-tnaqqis minn data notarili u tar-reġistru, f’April u f’Mejju 2026, inkluż qsim bejn l-UE u barra l-UE. Ix-xogħol akkademiku kejjel l-introduzzjoni tal-iskemi, mhux it-tmiem tagħhom. Dak li jżid dan l-istudju huwa limitat:

• analiżi miftuħa u riproduċibbli fil-livell provinċjali minn data miftuħa, bi gruppi plaċebo ta’ xerrejja u dati plaċebo;
• test barra mill-kampjun irreġistrat minn qabel, qabel ma l-MIVAU jippubblika d-data tat-T3-2026 fis-16 ta’ Diċembru 2026 (PREDICTIONS.md).