O récord de 2024 nos centros de atención a persoas sen fogar en España: que mide o +57,5 %

O Instituto Nacional de Estatística (INE) informou dunha media de 34.145 prazas ocupadas ao día por persoas adultas nos centros de atención a persoas sen fogar en 2024, un +57,5 % fronte ás 21.684 de 2022. É a cifra máis alta, e a suba máis rápida, da serie que o INE mostra nos seus gráficos desde 2006. A cifra é unha media das prazas ocupadas que os centros que responden declaran en dous días. Non é un reconto de persoas sen fogar: deixa fóra as persoas que dormen na rúa e as que entran e saen entre os dous días. Este estudo pregunta de que está feita a suba.

A maior parte do aumento está en centros que o INE clasifica como especializados en inmigrantes.

• A categoría, tal como a define o INE:
• a especialización defínese como «Distintas situaciones que el centro atiende específica y exclusivamente»;
• en 2024, cada centro marca «Centro especializado en la atención a migrantes» no propio cuestionario.
• O INE non desagrega a categoría. Non se sabe cantas das súas prazas son de acollida de asilo ou humanitaria e cantas son aloxamento para traballadores temporeiros.
• As prazas ocupadas nestes centros pasaron de 8045 a 18.173. Son 10.128 dos 12.461 do aumento, un 81,3 %.
• A explicación do propio INE: «las llegadas masivas de inmigrantes a Canarias y el reparto de inmigrantes provocaron el aumento del número de plazas de alojamiento disponibles».

A definición cambiou no ano do récord.

• En 2020 e 2022, a metodoloxía do INE engadía os centros para inmigrantes á súa definición de sinfogarismo «para asegurar la continuidad de la serie histórica».
• En 2024 pasou á tipoloxía ETHOS. O aloxamento de inmigrantes converteuse nunha das súas categorías de sinfogarismo: «Personas inmigrantes que viven en alojamientos temporales por su estatus de extranjeros o trabajadores temporeros».
• O ítem da especialización aparece no cuestionario por primeira vez en 2024.
• A nota de prensa do INE non menciona o cambio.

Como se reparte o aumento. Cun reparto simétrico (de Shapley), os 12.461 divídense en catro partes. A columna «rango» dá o resultado de cada unha das ordes posibles, cambiando un factor cada vez.

As táboas publicadas non permiten separar os centros que abriron dos que entraron no directorio ou responderon por primeira vez. Eses cambios do marco poden quedar en calquera dos dous termos. A revisión de 2025 é un exemplo: engadiu un centro con 387 prazas ocupadas, e a descomposición asigna 287 delas a «máis persoas por centro».

No resto de centros, as prazas ocupadas creceron máis rápido ca o seu número.

• As prazas ocupadas creceron un +17,1 % e o número destes centros que ofrecen aloxamento, un +11,9 %, de modo que as persoas por centro subiron un +4,7 %.
• Esa media mestura os centros de acollida para vítimas de violencia de xénero (−24,6 % por centro) co resto (+7,9 %).
• Nas variantes que calculamos, a suba por centro vai do +3,3 % ao +11,9 %.
• O número total de centros tamén subiu un +17,1 % (de 1175 a 1376). É unha igualdade entre magnitudes distintas: a maioría dos centros novos eran especializados en inmigrantes.

A cota do 81 % apenas se move coas tres variantes que poden alterala: prazas en lugar de prazas ocupadas, 81,0 %; as cifras que o INE publicou inicialmente, 80,7 %; base 2020, 78,2 %. A base 2020 atravesa o paso do INE, en 2022, a contar só persoas adultas. A foto de decembro subiu máis (+65,8 %) ca a de xuño (+48,6 %). En Canarias, as prazas ocupadas pasaron de 2692 en xuño de 2024 a 5001 en decembro, o 40,5 % da diferenza nacional entre xuño e decembro.

A cifra publicada cambiou despois da súa difusión.

• O 26 de setembro de 2025 o INE publicou 33.758 (+55,7 %).
• A súa páxina de resultados indica agora «Datos revisados y modificados con fecha 17/10/2025». No conxunto estatal, o cambio engade un centro, 387 prazas e 387 prazas ocupadas, todo iso en centros especializados en inmigrantes.
• Na táboa por comunidades autónomas da publicación só cambiou Navarra (403 → 790 prazas medias), e as celas modificadas aparecen en vermello.
• O INE non publicou ningunha nota sobre que cambiou nin por que. O seu informe metodolóxico inclúe «revisiones extraordinarias (por ejemplo, las debidas a un error en estadísticas ya publicadas)» entre as revisións que cobre a súa política, e afirma tamén «No existe revisión de datos».

Fronte ao sistema de acollida, só a aritmética.

• As prazas especializadas en inmigrantes do INE equivalen ao 17,1 % das prazas a final de ano do sistema estatal de acollida de protección internacional (SAPI) máis o programa de atención humanitaria (PAH) en 2020, ao 26,6 % en 2022 e ao 37,4 % en 2024.
• Non é unha taxa de cobertura. Non podemos demostrar que os centros do INE sexan un subconxunto do SAPI e o PAH, e a categoría inclúe tamén aloxamento para traballadores temporeiros.
• De 2020 a 2022, a cifra do INE moveuse co SAPI, no momento do desprazamento desde Ucraína. De 2022 a 2024 moveuse co PAH e coas chegadas (+104,9 %). Cada tramo coincide coa explicación do propio INE para esa edición.

O indicador de cobertura da estratexia nacional mestura dúas poboacións.

• A Estratexia 2023-2030 divide as prazas da enquisa entre as 28.552 persoas sen fogar que estimou a enquisa do INE a persoas sen fogar de 2022. Desas persoas, «el 0,4% en centros de ayuda al refugiado».
• Así, o numerador inclúe as prazas de acollida e o denominador case ningunha das persoas que residen nelas.
• Coa base da propia Estratexia (prazas de decembro), o indicador pasou do 70,7 % ao 98,2 % e ao 148,1 %, por riba do seu obxectivo para 2030, do 90 %. É un cálculo noso; o Ministerio non o publicou.
• As prazas especializadas en inmigrantes só se poden excluír da media. Con esa base, o indicador sen elas é do 65,1 % en 2024.
• O informe de seguimento de 2024 do Ministerio di que a enquisa «estimaba en 34.145 el número de personas sin hogar en España».

As persoas que están en centros de acollida necesitan aloxamento, e coa tipoloxía ETHOS que adoptaron a Estratexia e o INE en 2024 son persoas sen vivenda. O Observatorio Europeo do Sinfogarismo sinala que ningún Estado da UE recoñece esta clasificación na súa lexislación nin na súa administración, e que ETHOS Light as exclúe. En calquera caso, o récord é real: ocupáronse máis prazas de aloxamento que en calquera ano que o INE mostra nos seus gráficos desde 2006. O que non mostra é unha suba comparable fóra dos centros especializados en inmigrantes. Medimos o que conta a estatística. Non afirmamos nada sobre ningún grupo de persoas.

Boa parte disto xa se dixera antes.

• HOGAR SÍ sinalou o mesmo día da publicación que a inclusión das prazas para migrantes e de asilo «condiciona drásticamente el aumento», e cuestionou a selección de centros.
• O INE mencionou Canarias.
• Nos Estados Unidos, Meyer, Wyse e Williams (2026) atribúen a migrantes chegados recentemente o 59–62 % dunha suba do 43 % do sinfogarismo en albergues.

O que achegamos:

• a descomposición e o seu rango;
• o cambio de definición do ano do récord;
• onde se sitúa a revisión;
• o desaxuste do indicador da Estratexia;
• un protocolo para a edición de 2026: PROTOCOL.md, rexistrado co commit 844d5a3 o 4 de outubro de 2026, con aclaracións datadas no seu §12. Esa edición espérase cara a setembro de 2027, por inferencia: o INE non a programou.