O que os mapas non mostraban: as vivendas dentro da extensión observada da DANA de outubro de 2024 en Valencia e os mapas oficiais de inundación

A pregunta. Cantas vivendas había dentro da extensión observada da DANA do 29 de outubro de 2024 na provincia de Valencia? Cantas delas quedaban fóra dos mapas oficiais de inundación? E cantas se construíron despois de que o Real Decreto 638/2016 limitase a edificación en zonas inundables?

• Os mapas oficiais. Os mapas de perigosidade do Estado para as áreas de risco potencial significativo de inundación (ARPSI, RD 903/2010; 10, 100 e 500 anos) e o PATRICOVA da Generalitat.

A resposta, como intervalo. Arredor do 39–66 % das vivendas dentro da extensión observada estaban fóra de calquera zona inundable oficial, segundo a extensión da inundación e a regra que se usen.

As regras.

• A envolvente da zona. A malla de calados do mapa de perigosidade, pechando os ocos secos de ata 2 ha que deixa nos edificios. Os polígonos do PATRICOVA úsanse tal como se publican.
• Só os mapas das ARPSI. O 67,4 % das vivendas da extensión de Copernicus estaban fóra deles coa regra de referencia. 8435 estaban dentro da zona de 100 anos.

O que máis pesa é a extensión.

• Cobertura. A extensión de Copernicus delimitouse a partir de imaxes de satélite e aéreas. A pegada da Generalitat só cobre o Magro e os barrancos do Poyo, Saleta e Picassent, pero contén 1,6 veces as vivendas da extensión de Copernicus. Coa unión de ambas (158.044 vivendas), a porcentaxe de referencia é do 42,8 %.
• Comparación homoxénea. Nos mesmos 66 municipios, a porcentaxe fóra de calquera zona é do 51,6 % coa extensión de Copernicus e do 40,8 % coa pegada da Generalitat (regra da pegada do edificio sobre a malla de calados; 49,4 % e 38,9 % coa regra de referencia).
• Robustez. As versións do produto de Copernicus e os búferes de ±10/±25 m no bordo só moven a cifra de referencia dentro do 50,1–53,9 %. Deixando fóra un municipio obtense o 47,7–54,9 %.
• Municipios. As cifras varían moito dun municipio a outro:
• 71,9 % fóra en Paiporta, 95,8 % en Picanya e 100,0 % en Sedaví;
• polo menos o 98 % dentro dunha zona ARPSI en Beniparrell e Massanassa;
• l'Alcúdia, cartografada case só polo nivel xeomorfolóxico do PATRICOVA, que non ten período de retorno.

Construídas despois de 2016.

• Cantas. 1776 vivendas da extensión de Copernicus están en edificios que o Catastro data entre 2017 e 2024.
• Situación nos mapas. 874 delas estaban fóra de calquera zona oficial e 735 dentro dunha zona ARPSI (156 dentro da súa zona de 100 anos).
• 2025 ou despois. Outras 410 teñen data de 2025 ou posterior: reconstrución e obra nova, sen distinguir.
• Non implica ilegalidade. Son recontos de exposición, non de ilegalidade. Os arts. 9 ter e 14 bis do RDPH permiten construír en zonas inundables en solo xa urbanizado a 30 de decembro de 2016, con condicións que os datos abertos non mostran.

O piloto. En Paiporta recalculamos o piloto exploratorio: 11.987 de 11.988 vivendas dentro da primeira delimitación (o piloto tiña 11.986) e 624 vivendas en 99 edificios datados en 2017 ou despois.

Advertencias.

• Versión dos mapas. Os mapas das ARPSI que lemos son a versión do 20 de decembro de 2024, posterior á inundación. As capturas de Internet Archive mostran que a versión vixente o día da inundación estaba datada o 5 de xullo de 2022. Non se sabe que cambiou.
• Mapas de calados, non polígonos. Non puidemos obter os polígonos das zonas do SNCZI nin a zona de fluxo preferente: a súa descarga está detrás dun desafío ALTCHA, que non superamos. Os mapas de calados das ARPSI léronse como máscaras renderizadas de 2 m.
• Recontos previos non buscados. Non se puideron buscar os recontos de vivendas danadas da prensa e das institucións.

Traballos previos.

• O traballo máis próximo. Camarasa-Belmonte et al. (2025) atoparon que o 14,1 % da superficie inundada quedaba fóra do mapa oficial combinado. Co mesmo mapa de inundación da Universitat de València, do que parte a pegada da Generalitat, a porcentaxe de vivendas fóra é do 40,8 %. Tamén sinalan que a extensión de Copernicus «presentaba importantes problemas en áreas urbanas».
• Posible solapamento. Un traballo de fin de mestrado da UPC sobre as vivendas expostas na área metropolitana está embargado ata 2030.
• Novidade. A afirmación de novidade limítase á literatura académica e ás fontes enumeradas en paper.md §3.